Brain fog – Czym jest mgła umysłowa i dlaczego jej doświadczamy?

Jeżeli doświadczyłeś kiedyś spadku koncentracji, połączonego z problemami z pamięcią, brakiem klarownego myślenia czy brakiem motywacji, to istnieje duża szansa, że były to objawy Brain Fog – mgły umysłowej.


Brain fog jest definiowane jako zespół objawów związanych z funkcjonowaniem mózgu, polegający na zaburzeniach funkcji poznawczych takich jak pamięć czy koncentracja. To bardzo ogólne stwierdzenie, jest w rzeczywistości bardzo konkretnym stanem, który coraz częściej jest diagnozowany przez lekarzy.

Brain fog na co dzień

Żeby najprościej opisać, na czym polega ten stan, wyobraźmy sobie taką scenę:

Masz do wykonania ważne zadanie wymagające większego niż zazwyczaj skupienia. Siadasz do pracy, ale czujesz się, jakby twój mózg błądził we mgle. Rozpraszasz się, nie potrafisz skoncentrować na jednej myśli, rzeczy o których jeszcze przed chwilą pamiętałeś, teraz uleciały z głowy. Na koniec jesteś rozbity i nie umiesz znaleźć przyczyny niepowodzenia. Najprawdopodobniej doświadczyłeś mgły umysłowej.

Takie objawy w ciągu życia miewa każdy z nas, jednak w niektórych przypadkach, kiedy powtarzają się one często, staje się to zbyt uciążliwe i może wpływać na całe nasze funkcjonowanie.

Jak powstaje brain fog?

Brain fog jest bezpośrednio związany ze stanem określanym w medycynie jako Syndrom Przewlekłego Zmęczenia (Chonic Fatigue Syndrome). Jest to zespół objawów o zazwyczaj nieznanym pochodzeniu, obejmujących poczucie fizycznego i psychicznego zmęczenia, trwającego więcej niż 6 miesięcy. Jak się okazuje, objawy psychiczne przewlekłego zmęczenia, określane są właśnie jako mgła umysłowa i badane za pomocą bardzo precyzyjnych testów zaburzeń funkcji poznawczych.

Bezpośrednich przyczyn występowania mgły umysłowej, może być kilka. Jednym z nich jest brak równowagi w poziomie czterech najważniejszych dla naszego mózgu neuroprzekaźników: dopaminy, acetylocholiny, serotoniny i GABA. Neuroprzekaźniki, to substancje chemiczne, które w naszym organizmie są odpowiedzialne za przekazywanie informacji/impulsu nerwowego pomiędzy neuronami – komórkami nerwowymi.

Każdy z nich, jest w naszym mózgu odpowiedzialny za inne funkcje. Problem polega na tym, że aby nasz umysł funkcjonował sprawnie i skutecznie, między neurotransmiterami musi być zachowana równowaga.

Druga teoria związana z mgłą, dotyczy występowania czynników powodujących przewlekły stan zapalny w naszym mózgu.

Zapalenie staje się dzisiaj wyjątkowo istotne w kontekście występowania chorób neurologicznych, w tym chorób neurodegeneracyjnych. Wiele hipotez wskazuje na to, że przyczyną przewlekłego zapalenia, może być aktywność wolnych rodników, czyli reaktywnych form tlenu, które – kiedy występują w nadmiarze – powodują uszkodzenia komórek ośrodkowego układu nerwowego.

Co wpływa na powstawanie brain fog?

Zarówno rozregulowanie poziomu neuroprzekaźników, jak i powstawanie przewlekłych stanów zapalnych, jest związane z bardzo konkretnymi czynnikami, na które narażeni jesteśmy w dzisiejszych czasach.

Przewlekły stres

Jednym z najważniejszych z nich, jest przewlekły stres, który stał się niechcianym towarzyszem wielu osób pracujących umysłowo.  Stale podniesiony poziom kortyzolu – hormonu stresu, powoduje spadek poziomu serotoniny – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za dobre samopoczucie. Stres, jest też czynnikiem wpływającym na występowanie stanów zapalnych. Prowadzi też do uszkodzeń hipokampa – jednego z najważniejszych elementów mózgowego układu limbicznego, który jest odpowiedzialny za popędy i interpretowanie bodźców związanych z emocjami.

Te czynniki, u wielu osób mogą prowadzić do depresji. Tłumaczy to, dlaczego depresja, przewlekły stres i pogorszenie funkcji kognitywnych są tak często ze sobą powiązane.

Zła dieta i brak aktywności

Mgła umysłowa może być też spowodowana przez złą dietę i brak aktywności fizycznej. Nie chodzi tutaj jedynie o ryzyko wystąpienia otyłości, która sama w sobie jest stanem, w którym wiele systemów w naszym organizmie przestaje prawidłowo funkcjonować. Zła dieta wpływa na zachwianie równowagi neuroprzekaźnikowej i może powodować stany zapalne w jelitach. Nowe publikacje coraz częściej skupiają się na ukazaniu korelacji na linii jelita –mózg, np. w kontekście produkcji serotoniny, której ok. 90 % jest produkowane właśnie w jelicie cienkim.

Używki

Mówiąc o regulacji neuroprzekaźników, należy wspomnieć również o używkach takich jak alkohol czy narkotyki. Potrafią one mocno wpływać na równowagę neurotransmiterów w naszym ośrodkowym układnie nerwowym i przy długotrwałym stosowaniu mogą spowodować trudne do odwrócenia zmiany, przyczyniające się do powstawania mgły umysłowej.

Nieprawidłowy sen

Alkohol jest też jedną z substancji, która zaburza prawidłowe funkcje snu. Blokuje on prawidłowe występowanie fazy REM – snu głębokiego – która jest niezbędna do regeneracji organizmu. Zaburzenia snu mogą prowadzić tez do zmniejszenia się poziomu glutationu, który jest w naszym organizmie jednym z najsilniejszych przeciwutleniaczy (w przypadku jego braku, na skutek stresu oksydacyjnego, szybciej rozwija się stan zapalny).

O co należy zadbać? Plan na pozbycie się mgły umysłowej.

1. Przede wszystkim należy prześledzić, w czym konkretnie tkwi problem. Może być tak, że najbardziej zaniedbywanym przez nas obszarem jest sen, może najbardziej na nasz mózg wpływa długotrwały stres, a może nadużywanie szkodliwych substancji. Znalezienie przyczyny naszych problemów to podstawa, bo pozwoli dobrać do tego odpowiednie postępowanie.

2. Kiedy już zlokalizujemy przyczynę, musimy zastanowić się, w jaki sposób wyeliminować jej negatywny wpływ. W zależności od naszych „braków”, skupiamy się przede wszystkim na tych obszarach, w których nasze zachowanie i nawyki są najbardziej ryzykowne.

3. W końcu, należy zadbać o zbudowanie nowych, dobrych nawyków. Sprawdzamy wtedy, czy nasza diagnoza była trafna i czy zmiana niektórych zachowań spowodowała poprawę naszego stanu.

Dbaj o jakość snu

Regeneracyjny sen to podstawa. Jeden cykl snu obejmujący najbardziej regeneracyjną fazę REM, trwa ok. 90 minut, dlatego najlepiej planować sen w taki sposób, aby jego długość była właśnie wielokrotnością 90 minut (Przykład: 6h, 9h itd.).

Przed snem należy zadbać o to, aby nie był on zaburzony przez takie substancje jak alkohol. Warto też unikać przed zaśnięciem pracy przy urządzeniach emitujących niebieskie światło (np. ekrany komputera, smartfona), ponieważ powodują one problemy z wydzielaniem melatoniny, która jest niezbędna do prawidłowego zasypiania.

Niweluj wpływ stanów zapalnych

Warto zastanowić się, czy w naszym organizmie nie występuje przewlekły stan zapalny. Można to sprawdzić m.in. określając poziom cytokin prozapalnych, wykonując badanie krwi.

Pokonaj stres

Przewlekle podniesiony poziom kortyzolu, to stan, który jest dla nas zdecydowanie niepożądany. Nawet jeżeli nie jesteśmy w stanie łatwo pozbyć się przyczyny przewlekłego stresu, możemy wpływać na poziom kortyzolu w naszym organizmie np. za pomocą substancji takich jak Ashwagandha – działających adaptogennie i zmniejszających negatywne skutki stresu.

Zadbaj o równowagę neuroprzekaźników

Zaburzenia w poziomie neuroprzekaźników nie są proste do określenia, ale wahania ich ilości, mogą być przez nasz organizm odczytywane w określony sposób. Można zbadać poziom neuroprzekaźników za pomocą oceny subiektywnych odczuć, stosując test Bravermana, dostępny za darmo TUTAJ. Obejmuje on też porady, jak możemy na poziom neuroprzekaźników wpływać.

Badaj całe ciało

Wykonywanie regularnych badań całego ciała jest bardzo istotne, jeżeli chcemy zachować zdrowie naszego mózgu. Powinniśmy regularnie sprawdzać stan naszego zdrowia, szczególnie jeżeli mamy tendencje do chorowania i łapania różnych infekcji. Niedokładnie wyleczone, mogą prowadzić do niekorzystnego dla nas przedłużającego się stanu zapalnego.

Zadbaj o aktywność fizyczną

Regularna aktywność fizyczna prowadzi nie tylko do zwiększenia wydolności organizmu, ale również do poprawy naszych funkcji poznawczych. W jej wyniku poprawia się odporność organizmu, może prowadzić do zmniejszenia stanu zapalnego, przeciwdziała negatywnym skutkom stresu i poprawia samopoczucie. Należy pamiętać, że najbardziej korzystna będzie aktywność o umiarkowanej intensywności. Według aktualnych zaleceń dla osób dorosłych, minimum to 150 minut umiarkowanego wysiłku fizycznego w tygodniu.

Mimo to, że najprostszym podsumowaniem profilaktyki związanej z mgła umysłową, mogłoby być stwierdzenie „dbaj o siebie’, należy pamiętać, że może być ona związana z chorobami i stanami, których nie będziemy w stanie sami u siebie zdiagnozować ani zaadresować odpowiednia profilaktyką. W takiej sytuacji, konieczna jest konsultacja z lekarzem, który przeprowadzi dodatkowe badania, które jeszcze precyzyjniej będą w stanie wskazać przyczyny naszego stanu zdrowia.

Jestem ogromnie wdzięczny, że przeczytałeś mój tekst. Jeżeli chcesz wspierać moją pracę, zostaw komentarz albo lajka na Facebooku. Zachęcam Cię też do przeczytania innych moich tekstów, które znajdziesz poniżej. Do zobaczenia!

Close Menu